PAYLAŞ
Mecellenin Özü Kitabı Takdîmi

Mecelle, Ahmed Cevdet Paşa riyâsetinde ilmî bir heyet tarafından 1863-1869 yılları arasında yazılmıştır.

Mecelle kelimesi, bir konu ile ilgili mesele ve hükümleri içine alan bir mecmâ anlamına gelir.

Bu kitap (Mecellenin Özü), İslâm hukukundaki bazı bölümlerin hulâsasıdır. Özellikle borçlara, kişilik haklarına, haksız işlere, her tülrü ortaklık, sulh, ikrar, usûl-ü muhâkeme, kazâ ve hâkimlik gibi konuları içerir.

Kitap “Sehl-i Mümtenî” halindedir. Kolay zannedilir fakat benzerini yapmak çok zordur.

Osmanlı hukukçusu denince, batılıların hemen aklına iki kişiden biri Şeyhü’l-İslâm Ebu’s-Suud Efendi, diğeri de Ahmed Cevdet Paşadır. Cevdet Paşa memleketimizde hukuk ilminin gelişmesine ve tanzîmat ıslahâtının meşrû zeminde tatbîkine çok hizmet etmiştir. Çok çeşitli meziyetleri uhdesinde toplamıştır. Tarihçi, dilci, idâre adamı, hukukçu, edebiyatçı ve din adamıdır.

Mecelle yüzyıllar boyu İslâm âlimleri tarafından ileri sürülmüş fikir ve görüşlerden, zamanın ihtiyacına uygun görünenleri toplamaya gayret etmiştir.

Osmanlı Medenî Kânunu olan Mecelle, yalnız bizde değil, dünya hukuk tarihi bakımından da âbide bir eserdir. Hele bunun ilk yüz maddesi birer hukuk vecîzesi olmak itibariyle ilim-irfan sahibi herkesin yararlanacağı temel prensiplerdir.

Mecelle, yukarıda zikrettiğimiz konuları içine alan 1.851 maddeden ibâret olup, ilk 100 maddesi ile şöhret bulmuştur.

Bugün Osmanlıca Mecelle şerhlerini okuyup anlayacak kimseler hayli azaldığı için, faydalı olabilir düşüncesi ile biz de acizâne bu 100 maddeyi hem Arapça ibâresi, hem orijinal şekli ve kısa kısa örneklemeleriyle siz ilim yolcularının hizmetine sunmaya gayret gösterdik.

İlim dağarcığınıza bir nebze katkıda bulunabilmişsek, bundan son derece mutluluk duyarız.

 

1 Eylül 2005, Fatih

Mahmut Şevket USTAOSMANOĞLU

 

 


Yazı, Mecellenin Özü (Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye) isimli kitabın TAKDÎM kısmıdır.

Kitap, İsmailağa’nın bildiğimiz eskiden beri gelen Siraç Yayınevinden çıkmış olup birkaç baskı yaptı. Elimizdeki nüshası 2014 senesine ait nüsha. Kitabı Siraç Yayınevi’nden temin edebilirsiniz.

Mecellenin Özü - Kitap Kapağı